بهگزارش روابطعمومی ادارهکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان فارس، همزمان با دهه مبارک فجر انقلاب اسلامی، به همت بسیج فرهنگیان ادارهکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان فارس، نشست تبیینی «تحلیل وضعیت نوجوانان در دی ماه ۱۴۰۴» با تمرکز بر بررسی ریشههای فرهنگی، روانی و اجتماعی بروز خشونت در میان نسل نوجوان، صبح روز دوشنبه ۲۰ بهمن ۱۴۰۴ به همت بسیج فرهنگیان ادارهکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان فارس برگزار شد.
این نشست با حضور محمدحسن استرحام پژوهشگر و تحلیلگر سیاسی با مشارکت کارکنان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، کانون زبان ایران، معلمان و مربیان، در سالن ادارهکل کانون استان فارس به صورت حضوری و آنلاین، برگزار شد.
ارتقاء سطح آگاهی مربیان، معلمان و فعالان حوزه تربیت نسبت به ریشههای عمیق تحولات رفتاری نوجوانان، تبیین نقش نهادهای فرهنگی و آموزشی در پیشگیری از آسیبهای اجتماعی و تقویت نگاه تحلیلی و مسئولانه نسبت به آینده نسل نوجوانان، اهداف این نشست بود.
در این برنامه، استرحام با ترسیم تصویری کلان از تحولات اجتماعی کشور طی بیش از دو دهه گذشته، به تحلیل چرایی بروز رفتارهای خشن و ناهنجار در بخشی از جامعه نوجوان پرداخت؛ و تأکید کرد: برای درک وضعیت کنونی نوجوانان، باید سیر اعتراضها، ناآرامیها و خشونتهای اجتماعی از اواخر دهه ۷۰ تاکنون بهصورت ریشهای بررسی شود؛ روندی که در برخی مقاطع، به جانباختن انسانها انجامیده و امروز در قالب رفتارهایی غیرعقلانی و شبیه اقدامات «زامبیوار» خود را نشان میدهد.
وی با اشاره به حضور نوجوانان در بخشی از این وقایع، اظهار داشت: برخی از رفتارهای خشن و غیرانسانی مشاهدهشده در سالهای اخیر، از سوی قشری بروز کرده که نوجوانان نیز در میان آنان قرار دارند. این مسئله نشاندهنده نوعی «کودتا در مغز» است؛ وضعیتی که در آن، تحریک مستمر سیستم عصبی نوجوان در حوزههای هیجانی و بهویژه جنسی، موجب اختلال در عقلانیت، تشدید خشم و شکلگیری خوی درندگی میشود.
استرحام در ادامه، با تبیین تفاوت بنیادین انسان و حیوان، مفهوم «طهارت» را محور اصلی این تمایز دانست و افزود: تضعیف بذر ایمان و از بین رفتن طهارت درونی، زمینه بروز خوی حیوانی را در نوجوان فراهم میکند. هنگامی که طهارت از میان میرود، روحیه سبوعیت شکل میگیرد؛ و نتیجه آن، عادی شدن خشونت و حتی قتل است؛ پدیدهای که آثار آن را میتوان در رفتارهای عجیب و نگرانکننده برخی نوجوانان مشاهده کرد.
وی یکی دیگر از عوامل اثرگذار در این روند را شکسته شدن مرزها و قبحهای اخلاقی عنوان کرد و گفت: در بسیاری از بازیهای رایانهای، نوجوان با کشتن امتیاز میگیرد؛ و همین مسئله باعث میشود مرز میان واقعیت و بازی برای او تضعیف شود. در چنین شرایطی، نوجوان بهتدریج فضای واقعی را همچون فضای بازی میبیند؛ و با ورود به چالشهای قبحشکن، حساسیت اخلاقی خود را از دست میدهد؛ فرآیندی که بهصورت گامبهگام طی شده و امروز پیامدهای آن بهوضوح قابل مشاهده است.
استرحام با تأکید بر نقش فضای مجازی در شکلگیری این تحولات، تصریح کرد: نخستین گام در این مسیر، بریده شدن حس عاطفی نوجوان نسبت به میهن و سرزمین خود در بستر فضای مجازی بوده است. زمانی که این پیوند عاطفی تضعیف میشود، نوجوان نسبت به جامعه و کشور خود احساس تعلق کمتری پیدا میکند.
وی در ادامه در همین راستا، به فرمایش امیرالمؤمنین امام علی (ع) اشاره کرد؛ که میفرمایند: «عُمِرَتِ الْبُلْدانُ بِحُبِّ الأَوْطان»؛ آبادانی سرزمینها در گرو دوست داشتن میهن است.
وی در پایان گفت: تنها با شناخت دقیق علل شکلگیری بحرانها و تقویت بنیانهای اخلاقی، ایمانی و عاطفی، میتوان مسیر تربیتی نوجوانان را اصلاح و از تکرار آسیبهای اجتماعی در سالهای آینده جلوگیری کرد.
