بهگزارش روابط عمومی ادارهکل کانون استان گیلان، این نشست مجازی عصر روز دوشنبه، ۲۰ بهمن ۱۴۰۴ بهمنظور توانمندسازی کانونیاران و خبرنگاران نوجوان برای فعالیت هدفمند و تولید محتوای مؤثر در شبکههای اجتماعی برگزارشد.
لزوم آشنایی نوجوانان با مفهوم رسانه و فضای مجازی
قاسم مصفا، مدرس این نشست برخط که همزمان با چهل و هفتمین فجر انقلاب اسلامی ایران صورتگرفت، ، با تأکید بر لزوم پرورش کاربران آگاه و مسوول در فضای مجازی گفت: لازماست تا نسل نوجوان درسایه آگاهی و دانشافزایی از دریافت صرف محتوا فاصلهگرفته و با نگاه تحلیلی و اخلاقمدارانه، در فضای دیجیتال حضور داشتهباشد.
معاون فرهنگی و رسانهای فرهنگ و ارشاد اسلامی استان گیلان درادامه به ارایه تعریف رسانههای سنتی و نوین پرداخت و اظهارکرد: رسانه وسیلهای برای انتقال اطلاعات، ایدهها و افکار است و اگر این تعریف را بپذیریم، هر فرد علاقهمندی میتواند در نقش انسانرسانه نقشآفرینیکند.
وی این مهم را در ظرفیتهای گسترده رسانههای نوین جستجوکرد و توضیحداد: فضای مجازی برخلاف جهان فیزیکی، فاقد مرکز مدیریت واحد است و هیچ نهاد متمرکزی توان کنترل همه شبکهها را ندارد و از این رو هر انسان بهتنهاییمیتواند نقش موثری در اطلاعرسانی و تولید محتوا ایفاکند.
آمار روزافزون حضور نوجوانان در فضای مجازی
وی همچنین، از حضور روزافزون نسل نوجوان در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی خبرداد و با اشاره به برونداد پیمایش سال ۱۴۰۰ اظهارکرد: بیش از نیمی از نوجوانان ایرانی روزانه از اینترنت استفاده میکنند و حدود ۱۰ درصد آنان تماموقت در فضای مجازی حضور دارند.
او تاکیدکرد: زمان استفاده نوجوانان ایرانی از اینترنت، بهویژه در میان دختران و ساکنان مناطق شهری، بیش از سایر گروهها است و این مسئله لزوم آموزش جدی سواد رسانهای را خاطرنشانمیکند.
سواد رسانهای و ضرورت آن در جامعه امروز
مصفا درعینحال، به تبیین اهمیت و جایگاه رسانه پرداخت با اشاره به تعریف یونسکو از سوادرسانهای، اظهارکرد: سواد رسانهای یعنی توانایی دسترسی، تحلیل، نقد و انتقال پیامهای رسانهای در قالبهای چاپی و دیجیتال و این سواد یکی از دوازده مهارت ضروری قرن بیستویکم است که نهادهای آموزشی جهان بر یادگیری آن تأکیددارند
وی با بیان اینکه میزان تحصیلات دانشگاهی بهتنهایی معادل با سواد واقعی نیست، افزود: انسان باسواد امروز کسی است که علاوه بر سواد علمی، دارای سواد ارتباطی، عاطفی، رایانهای، تربیتی، سلامتی، رسانهای و.. باشد.
تفاوت مخاطب منفعل و کاربر آگاه
این فعال عرصه رسانه با تشریح تفاوت میان «مصرفکننده منفعل» و «کاربر آگاه»، گفت: «مخاطب منفعل پیامها را بیچونوچرا میپذیرد؛ اما کاربر آگاه با طرح پرسش، ارزیابی منبع و جستوجوی بیشتر، تصمیمی سنجیدهمیگیرد و در سایه شناخت هدف تولید پیام، بررسی اعتبار فرستنده و تحلیل احساسی محتوا ظرافتهای پیدا و پنهان خبرها آگاهمیشود.
تشخیص اخبار جعلی و مهارت تحلیل محتوا
مصفا دیگربخش صحبتهای خود را به تشریح ویژگیهای خبر جعلی، شایعه و اطلاعات نادرست اختصاصداد و تصریحکرد: فیکنیوزها، گاه بهصورت عمدی برای فریب یا جهتدهی افکار عمومی تولیدمیشود و ازاین رو، ضروری است تا نوجوانان پیش از بازنشر محتوا، از منبع، زمان تولید و هدف پشت خبر آگاهشده و از واکنش لحظهای پرهیز کنند.
اخلاق و مسوولیت در فضای مجازی
این مدرس رسانه، با تأکید بر اهمیت رعایت اخلاق و قانون دربهرهگیری از فرصتهای فضای مجازی گفت: انتشار اطلاعات شخصی دیگران، تمسخر یا توهین در فضای مجازی، پیامدهای قانونی دارد و میتواند منجر به حبس یا جزای نقدی شود.
او احترام، حفظ حریم خصوصی و گفتوگو، به جای قضاوت شتابزده را از اصول اخلاقی حضور در فضای مجازی دانست و از مخاطبان دعوتکرد که به این مهم توجه ویژهای داشتهباشند.
فرصتها و آسیبها؛ تعادل رمز موفقیت
مصفا در ادامه با اشاره به فرصتهای آموزشی، خلاقیت و مهارتآموزی در فضای مجازی، هشدارداد: زیادهروی در استفاده از شبکههای اجتماعی، مقایسههای نادرست، اضطراب و کاهش تمرکز از آسیبهای جدی این عرصه بهشمارمیرود و نوجوانان باید توجهداشتهباشند که آنچه از حاضران در فضای مجازی مشاهدهمیکنند، ممکن است، گستره محدودی از زندگی افراد محسوبشود.
وی افزود: نوجوانان باید میان سرگرمی، آموزش و ارتباط مجازی تعادل برقرار کنند و با سرمشققراردادن سخنان گهربار امام علی (ع)، در مسیر میانهروی گامبردارند.
فعالیت آگاهانه و تولید محتوای مسوولانه
این فعال عرصه رسانه درپایان این نشست برخط که از سوی دبیرخانه کانونیاران کانون پرورش فکری کشور برنامهریزیشد، ضمن پاسخگویی به پرسشهای مخاطبان، بر اهمیت نقشآفرینی مثبت نوجوانان در فضای مجازی تأکید کرد و گفت: نوجوان امروز نباید تنها مصرفکننده محتوا باشد و ضروریاست درسایه شناخت، تحلیل و مسوولیتپذیری، بهتولیدکننده محتوای مفید و اخلاقمدار تبدیلشود و با حضور در فضاهای فرهنگی چون: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برای فراگیری بیشتر تلاشکند.
